علل و اثرات بیابان زایی
به گزارش وبلاگ میزبانی وب، در میان چندین علل تخریب محیط زیست، بیابان زایی دلیل اصلی این موضوع بوده و اثراتی جانبی بر محیط زیست دارا می باشد. در این جا در خصوص بعضی از علل و اثرات بیابان زایی بر محیط زیست و در نهایت بر زندگی انسان ها بحث خواهیم کرد.
بیابان زایی به معنی توسعه شرایط بیابانی در منطقه های است که در ابتدا زمینی بارور بوده اند، اما به واسطه فعالیت های مخرب انسانی انجام شده در این منطقه ها در حال حاضر به زمین هایی غیرحاصلخیز و بایر تبدیل شده اند. فعالیت هایی مانند جنگل زدایی، چرای بیش از حد، حفاظت ضعیف از خاک و غیر از جمله علل جدی بیابان زایی می باشد.
اگرچه بیابان ها یک پدیده طبیعی می باشند که در واکنش به شرایط اقلیمی طبیعی به وجود می آیند، اما این پدیده به وسیله فعالیت های انسانی که منجر به عدم تعادل در طبیعت می شود نیز تشدید می شود. منطقه های از زمین که خشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب هستند، بیشتر در معرض بیابان زایی قرار دارند و در صورتی که مقابله با بیابان زایی در این منطقه ها تشدید یابد، این پدیده تا حد زیادی کاهش می یابد.
در این جا رایج ترین علل و اثرات بیابان زایی در سراسر دنیا ارائه شده است.
علل بیابان زایی
چرای بیش از حد
چمن ها به عنوان پوشش سطح زمین در منطقه ها خشک ضروری می باشند. هنگامی که این چمن ها به وسیله دام ها مورد مصرف قرار می گیرند، خاک پوشش سطح خود را از دست داده و در معرض باد قرار خواهد گرفت. بهره برداری مستمر و بیش از حد پوشش رویشی به وسیله حیوانات در حال چرا منجر به افزایش بیابان زایی می شود. علاوه بر این، چرا یک مساله زیست محیطی در طی چند سال پیش به شمار نمی رفت، چون مردم برای حرکت از یک مکان به مکان دیگر بسته به بارندگی حرکت می کردند که این امر منجر به جلوگیری از چرای بیش از حد دام ها در یک منطقه می شود. امروزه، انسان ها در منطقه ها ویژه ای که مواد غذایی و سایر احتیاجهای روزانه آن ها به اندازه کافی موجود باشد، ساکن می شوند. بنابراین، آن ها دام های خود را برای تامین منبع غذا به یک مکان محدود می نمایند که این موضوع در نهایت منجر به چرای بیش از حد آن ها می شود.جنگل زدایی
همان طور که قبلا ذکر شد، گیاهان بر روی سطح بالای خاک قرار دارند و مانع از فرسایش خاک می شوند. با این حال، به واسطه شهرنشینی و افزایش فعالیت های کشاورزی، جنگل ها برای اهداف ساخت و ساز و سوخت قطع شده و این موضوع منجر به فرسایش خاک به وسیله باد و آب می شود. در عین حال، مواد تغذیه ای خاک نیز کاهش یافته و خاک غیر بارور خواهد شد.
فناوری های قدیمی کشاورزی
کشاورزان در منطقه ها توسعه نیافته به علت کمبود آب از فناوری های نامناسب و قدیمی آبیاری مانند آبیاری کانالی استفاده می نمایند. این امر منجر به شور شدن خاک و بیابان زایی می شود.افزایش رشد جمعیت
رشد جمعیت انسانی نقش مهمی در افزایش بیابان زایی ایفاء می نماید. افزایش جمعیت منجر به افزایش شهر نشینی می شود. همچنان که جمعیت افزایش می یابد احتیاج به استفاده از منابع موجود نیز افزایش می یابد.تغییر اقلیم
در نتیجه از بین رفتن پوشش گیاهی، اقلیم تغییر نموده و بر محیط زیست تاثیر خواهد گذاشت. به واسطه عدم پوشش گیاهی بر روی زمین، هیچ گونه رطوبتی در خاک جهت تبخیر و تشکیل ابرهایی که منجر به بارندگی می شوند، وجود نخواهد داشت. علاوه بر این، کمبود بارش شرایط خشکسالی را تشدید نموده و باعث گرم تر و خشک تر شدن اقلیم و افزایش بیشتر و بیشتر بیابان زایی می شود.فرسایش خاک
جنگل زدایی اندازه فرسایش خاک را به وسیله افزایش اثرات بارندگی، رواناب و کاهش پوشش زمین افزایش می دهد. بیابان زایی با افزایش خشک شدن خاک تشدید شده و عدم وجود پوشش گیاهی و ریشه های گیاه درون خاک هر دو به فرسایش خاک یاری می نمایند.نابارور شدن خاک
به واسطه شرایط خشکی و کشاورزی بیش از حد، در ساختار خاک تغییراتی حاصل شده و بارندگی به درون خاک نفوذ نمی نماید. در نتیجه، گیاهان اندازه مورد احتیاج آب را برای رشد مناسب دریافت نمی نمایند. بیابان زایی به معنی توسعه شرایط بیابانی در منطقه های است که در ابتدا زمینی بارور بوده اند یک یا دو فصل ناباروری زمین امری نگران نماینده نیست، اما در صورتی که زمین ناباروی های مکرری را تجربه کند، ممکن است در معرض بیابان زایی قرار گرفته و باروری خود را برای همواره از دست بدهد.عوارض جانبی بیابان زایی بر زندگی انسان
کاملا طبیعی است که هنگامی که زمین تبدیل به بیابان شود، تعداد از منطقه ها خشک و نیمه خشک در آن منطقه ها افزایش می یابد. در این منطقه ها هیچ گونه تبخیری از سطح زمین صورت نگرفته و در نتیجه اندازه بارندگی نیز کاهش می یابد. این موضوع منجر به کمبود آب شده و زندگی انسان ها و بعلاوه حیوانات را به علت کمبود آب آشامیدنی سالم با خطر روبرو خواهد ساخت.عوارض جانبی بیابان زایی شامل وقوع سیلاب در منطقه ها با بارندگی سنگین، آلودگی زمین و آب و هوا، طوفان ها و چندین بلایای طبیعی دیگر بوده که همگی این پدیده ها می تواند تهدیدی جدی برای زندگی انسان ها باشند. بعلاوه، به واسطه بیابان زایی، خاک برای کشاورزی نامناسب شده و ممکن است تلفات زیادی در فراوری مواد غذایی رخ دهد. در نتیجه، انسان ها و بعلاوه حیوانات ممکن است از گرسنگی رنج ببرند.
بیابان زایی یک مساله بزرگ زیست محیطی است که به وسیله تنها یک شخص قابل حل نیست. به هر حال، هر یک از ما می توانیم با شرکت در فعالیت های گروهی حفاظت از محیط زیست از یک طرف و صرفه جویی در آب، خاک و دیگر منابع طبیعی باارزش از طرف دیگر، به کاهش خطرات زیست محیطی و جلوگیری از وقوع پدیده فاجعه بار بیابان زایی یاری کنیم.
از بیابان زایی تا بیابان زدایی
امروزه پیش روی بیابان ها در سراسر دنیا به حدی رسیده که مسأله بیابان زایی به یکی از مسایل قابل توجه بوم شناسی و زیست محیطی تبدیل شده و روز به روز نگرانی ها درباره اون افزایش پیدا می نماید.شاید فکر کنید که بیابان زایی تنها منجر به خشک شدن قسمتی از زمین می شود و نقشی در سرنوشت و روزگار ما آدم ها ندارد اما به جز پیامدهایی مثل از بین رفتن پوشش گیاهی، گرد و خاک زیاد در یک منطقه، کم شدن بارندگی، فرسایش خاک، عدم حاصلخیزی زمین، افت آب های زیرزمینی و از بین رفتن حیات وحش، باید منتظر معضلاتی همانند بیکاری، گرسنگی، فقر و مهاجرت ناشی از بیابان زایی هم باشیم که همه در اثر این پدیده رخ می دهند. امروزه این رسالت بشریت که بیابان زایی را به بیابان زدایی تبدیل کند.
منبع: Snehal Motkar - HelpSaveNature
منبع: راسخون