10 کنسول تأثیرگذار تاریخ بازی های ویدیویی
به گزارش وبلاگ میزبانی وب، کنسول های خانگی بسیاری در طول تاریخ بازی های ویدیویی آمده و رفته اند. برخی پیروز بوده اند و سال ها گیمرهای زیادی را با دنیای بازی های ویدیویی سرگرم نموده اند. برخی هم شکستی عظیم برای سازندگان خود محسوب شده اند و ردی از آن ها در تاریخ صنعت بازی ها دیده نمی گردد. اما پیروزیت برخی از کنسول های بازی خانگی فراتر از اعداد و ارقام درآمدی و سرگرم کردن مخاطب ها بوده؛ این کنسول ها صنعت بازی های ویدیویی را تکان داده و تأثیری شگرف در آینده این صنعت داشته اند.
در لیستی که در ادامه معرفی می کنیم، به آنالیز 10 کنسول بازی تأثیرگذار در تاریخ بازی های ویدیویی می پردازیم که در زمان خود از مبتکرانه ترین و آینده نگرانه ترین کنسول ها بوده اند. این لیست بر اساس بازی های ارائه شده برای کنسول ها نیست و رقابت فقط میان کنسول های خانگی و قابلیت های سخت افزاری و ابتکارهای مختلف آن هاست.
10. آتاری 5200
سال عرضه: 1982
در سال 1982 سومین کنسول خانگی آتاری، بعد از پونگ و آتاری 2600 روانه بازار شد؛ بازاری که در آن سال ها با سیل عظیم سیستم های بازی اولیه روبه رو بود. آتاری 5200 قابلیت اجرای بازی های کنسول قبلی آتاری یعنی 2600 را نداشت و به اصطلاح بکوارد کامپتیبل نبود. بازی های موجود برای این کنسول هم مجموعه های جدیدی نبودند و تنها آپدیتی حوصله سر بر از نسخه های نسل قبل بودند.
شاید بپرسید دلیل آوردن این کنسول در لیست برترین کنسول های تأثیرگذار در صنعت گیم چیست؟ جواب این سؤال را با نوآوری کنترلر در آتاری 5200 می توان داد. هر چند کنترلر این کنسول آن طور که باید پیروز نشد و شاید از بدترین کنترلرهای تاریخ به حساب بیاید، اما ایده نوآورانه ای که ارائه می دهد و تأثیری که در آینده کنترلرهای بازی دارد، دلیل حضور آتاری 5200 در این لیست است.
با این کنسول بود که برای اولین بار جوی استیک آنالوگ روی کنترلر معرفی گردید. حتی اگر بازی با این کنترلر، تجربه خوشایندی نبود و با یک جوی استیک بدون فنر با پشتیبان های لاستیکی طرف بودیم که هر سمتی که رها می شد همان جا می ماند و به مرکز برنمی گشت. همچنین دکمه Pause هم در این کنسول معرفی گردید. امروزه حتی تصور جهانی بازی های ویدیویی بدون این گزینه سخت است. همین مسأله به تنهایی ارزش کنسول را در میان کنسول های هم دوره خود چند برابر می نماید. دکمه تنظیم مجدد یا Reset هم برای اولین بار با کنسول آتاری 5200 شناخته شد که در زمان خود ویژگی بسیار جذابی بود.
امیدواریم آتاری درباره ادامه این راستای که با جوی استیک آنالوگ شروع نموده است خلاقانه و آینده نگرانه باشد و دوباره شاهد بازگشت این نوستالژی به کنسول های این شرکت باشیم.
9. سوپر نینتندو اینترتینمنت سیستم (SNES)
سال عرضه: 1991
اس ان ای اس یا سوپر نینتندو به قدری فوق العاده بود که به راحتی می تواند جای خود را در لیست ده کنسول تأثیرگذار تاریخ بازی های ویدیویی داشته باشد. بازی های ارائه شده برای این کنسول در نوع خود بی نظیر بودند و اگر آنالیز ما محدود به بازی ها می شد، قطعا ان ای اس را در صدر بهترین کنسول ها قرار می داد.
آنچه که کنسول سوپر نینتندو را نوآورانه می نماید، کنترلر های آن بود. این کنترلرها الهام بخش طراحی دسته های بازی نسل های بعد شدند. کنسول های بازی بعدی هم چون ایکس باکس و پلی استیشن در اولین نسل های خود و حتی دریم کست سگا در طراحی کنترلرهای خود به دکمه های کلاسیک XABY کنترلر سوپر نینتندو وفادار ماندند و با گذشت سی سال هنوز هم در نسل جدید تأثیر این طراحی خلاقانه را می بینیم. کنترلر سوپر نینتندو دکمه های شانه (Shoulder buttons) را هم برای اولین بار معرفی کرد که پس از آن در بیشتر طراحی ها تکرار شد.
ترفندهای نینتندو برای رقابت در جهانی 32-بیتی بازی ها در آن موقع تنها محدود به کنترلرها نمی شد. تراشه Super FX که با بازی استار فاکس معرفی گردید از ترفندهای رقابتی پیروز است.
8. پلی استیشن
سال عرضه: 1994
بعد از همکاری ناپیروز سونی و نینتندو برای فراوری کنسول مشترک با تکنولوژی پشتیبانی از سی دی، سونی بیخیال نشد و کوشش های خود را معطوف ساخت اولین کنسول خود با عنوان پلی استیشن کرد.
پلی استیشن با فروش خوب و پیروزیت آمیز، شروع راستا پردستاورد سونی در صنعت بازی های ویدیویی بود. در زمان عرضه اولین پلی استیشن کنترلری با طراحی ساده و اضافه شدن چهار دکمه جهت دار معرفی گردید. بعدها سونی با اضافه کردن دکمه های آنالوگ، جهانی بازی ها دگرگون کرد.
از نوآوری های دیگر پلی استیشن می توان به نسخه ارتقایافته پی اس وان اشاره نمود. این کنسول بعد از نسخه اولیه پلی استیشن در سال 2000 عرضه شد. پی اس وان یک صفحه نمایش متصل به کنسول داشت که آن را از اتصال به تلویزیون در آن موقع بی احتیاج می کرد. به لطف پلی استیشن دیسک های بازی به محبوبیت بسیاری رسیدند و به شروع بازی های سه بعدی یاری شد.
7. توربوگراف ایکس-16
سال عرضه: 1989
خارج از ژاپن، شرکت NEC با فروش کنسول PC Engine از فامیکام نینتندو پیشی گرفت. این شرکت چند ملیتی که در ژاپن مستقر بود، در راستای یک پیروزیت عظیم در آمریکا کوشش می کرد و به همین منظور توربوگراف ایکس-16 را در آمریکا عرضه کرد. این کنسول کوچک عملکرد مطلوب شرکت ان ای سی را نداشت و نتوانست به اندازه کنسول های موجود در بازار همچون سوپر نینتندو و سگا جنسیس پیروز گردد.
توروبوگراف ایکس-16 نخستین کنسول بازی بود که از لوح های فشرده به عنوان لوازم جانبی اختیاری استفاده می کرد. البته این کنسول فاقد بازی و با قیمت 400 دلار عرضه می شد که اصلا رقابتی نبود. فرایند عرضه بازی های مختص کنسول هم بسیار کند بود. با تمام این اوصاف باز هم توربوگراف ایکس-16 را می توان در لیست تأثیرگذارترین کنسول ها از لحاظ آینده نگری و خوش بین بودن به سی دی به جای کارتریج قرار داد.
6. ایکس باکس
سال عرضه: 2001
شرکت مایکروسافت با کنسول ایکس باکس بود که به طور رسمی وارد رقابت در بازار کنسول های خانگی شد و با بازی هیلو سبک تیراندازی اول شخص را برای همواره دچار دگرگونی کرد.
ایکس باکس اولین سیستمی بود که قادر به اجرای نبردهای 16 نفره داخل شبکه بود که در نوع خود ویژگی بی نظیری به شمار می رفت. مایکروسافت به همین بسنده نکرد و در سال 2002 ایکس باکس لایو را معرفی کرد که به بازیکنان از سراسر جهان این امکان را می داد. این نوآوری شروعی بود برای سرویس ایکس باکس لایو که امروزه بیش از 90 میلیون کاربر از سراسر جهان دارد. همچنین تأثیر بسزایی در ورود شرکت سونی و نینتندو به جهانی بازی های آنلاین داشت.
5. نینتندو وی
سال عرضه: 2006
پنجمین کنسول خانگی نینتندو، کنسول وی بود که جای خود را در قلب بسیاری باز کرد. نینتندو با کنسول وی، توجه کاربران معمولی را به جهانی بازی های ویدیویی جلب کرد و توانست آن ها را سرگرم و به گیمرهای کژوال یا غیر حرفه ای تبدیل کند. نینتندو وی این پیروزیت را مدیون تکنولوژی وی ریموت (Wii Remote) بود. بازی های حساس به حرکت که در گذشته با کوشش های شکست خورده ای روبرو شده بودند در نینتندو وی به شکوفایی رسیدند و استقبال کاربران زیادی را همراه داشتند.
فناوری کنترل های حرکتی وی حتی الهام بخش سونی و مایکروسافت برای معرفی پلی استیشن آی (PlayStation Eye) و کینِکت شد. کنسول نینتندو وی می توانست برای کاربر به عنوان مرورگر اینترنت عمل کند. این کنسول همچنین به والدین اجازه می داد تا با کد های مخصوص روی بازی های فرزندان خود نظارت داشته باشند و در بعضی شرایط آن ها را از بازی های نامناسب با گروه سنی منع نمایند.
از عوامل پیروزیت نینتندو وی سازگاری این کنسول با تمام بازی ها و لوازم جانبی کنسول قبلی نینتندو، یعنی گیم کیوب بود. به اضافه آن، با شبیه ساز Virtual Console channel حتی امکان اجرای گلچینی از بازی های سوپر نینتندو، ان ای اس، سگا مستر سیستم، توربوگراف ایکس-16، کمودور 64، نینتندو 64 و نئو-جئو را داشت که در نوع خود بی نظیر بود.
کنسول وی با معرفی تکنولوژی وی کانکت24 (Wii Connect 24) امکان به روزرسانی نرم افزاری و سیستم عامل را ارائه کرد. همچنین با این کنسول ارسال و دریافت پیغام های شخصی به دوستان دیگر که کنسول وی داشتند به وسیله اینترنت ممکن بود.
4. دریم کست
سال عرضه: 1999
وداع سگا با بازار کنسول خانگی با کنسول دریم کست رقم خورد. این کنسول اولین کنسول نسل ششم و دومین کنسول خانگی سی دی خور شرکت سگا بود. آنچه این کنسول را تأثیرگذار و نوآورانه می نماید بازی های آنلاین است. دریم کست اولین کنسول خانگی با مودم داخلی و پشتیبانی از بازی های آنلاین است. شبکه سگا نت سرور بازی های ارائه شده برای دریم کست بود و با استفاده این شبکه امکان گفت وگوی صوتی آنلاین (وویس چت) هم فراهم می شد.
با اینکه دریم کست خیلی زود به خاتمه خود رسید اما تأثیرش روی کنسول های بعد از خود و کاربران بازی های آنلاین هیچ گاه فراموش نمی گردد.
3. آتاری 2600
سال عرضه: 1977
آتاری 2600 دومین کنسول خانگی این شرکت و از نخستین کنسول ها با پشتیبانی از کارتریج های قابل تغییر بود. به نوعی این کنسول بود که استفاده از کارتریج های بازی را در نسل خود و نسل های بعدی رواج داد.
در سال های خاتمهی دهه هفتاد میلادی، پیشرفت صنعت نوپای بازی های ویدیویی را می توان مدیون کنسول آتاری 2600 دانست. آتاری با آوردن بازی های آرکید چون Pac-Man و Missile Command پیروزیت خوبی کسب کرد. بازی هایی که در آینده هم جزء محبوب ترین های سبک آرکید باقی ماندند.
در بازار ویدیو گیم آن موقع که از کنسول های شرکت های مختلف اشباع شده بود، پیروزیت آتاری 2600 دیری نپایید و این کنسول هم گرفتار رکود صنعت بازی های ویدیویی آن دوران شد.
2. نینتندو اینترتینمنت سیستم (NES)
سال عرضه: 1985
در دوران رکود صنعت گیم و درست زمانی که همه از این صنعت ناامید شده بودند، نینتندو اولین کنسول بازی خانگی خود موسوم به نینتندو اینترتینمنت سیستم را معرفی کرد. این کنسول با نام فمیکام در ژاپن شناخته می شد و توانست صنعت بازی های ویدیویی را از سقوط نجات دهد. نینتندو در طراحی و ساخت ان ای اس سعی نموده بود تا از اشتباهاتی که شرکت های آتاری و کولکو مرتکب شده بودند درس بگیرد. به این منظور نینتندو سیاست های سخت گیرانه ای برای شرکت های توسعه دهنده ثرد-پارتی (شرکت های غیر از نینتندو) وضع کرد که به توضیح زیر است؛
- نینتندو فراوری کارتریج های بازی را تحت کنترل خود درآورد و شرکت های بازی ساز برای ساخت بازی ملزم به عقد قرارداد شدند.
- هر توسعه دهنده ثرد-پارتی مجاز شد تنها 5 بازی در سال عرضه کند.
- توسعه دهنده های ثرد-پارتی پیش از فراوری باید حداقل 10 هزار کارتریج سفارش می داد.
- هر بازی باید مطابق با استانداردهای شرکت نینتندو می بود وگرنه منتشر نمی شد.
- و انتها تمام بازی های ساخته شده برای NES باید به مدت دو سال به طور انحصاری برای نینتندو منتشر می شدند.
این دستورالعمل ها نینتندو را در موضع قدرت قرار داد و در بازار کنسول های خانگی به کنسولی بی رقیب بدل کرد. همچنین با پیروی شرکت های بازی سازی از این مقررات، بازی ها کیفیت قابل قبولی پیدا کردند. دستورالعمل هایی به این سبک، بسیار پیچیده تر و سخت تر امروزه از سوی مایکروسافت، سونی و نینتندو برای کنترل کیفی بازی ها و ارائه محتوای خوب به خریداران کنسول استفاده می شوند.
1. مگناوُکس اودیسه
سال عرضه: 1972
کنسول خانگی اودیسه اولین کنسول خانگی تاریخ است که توسط شرکت مگناوکس در سال 1972 عرضه شد. این کنسول یک سیستم ساده با کارتریج های مخصوص به خود بود و 29 بازی برای تجربه روی آن وجود داشت. این کنسول همچنین اولین لوازم جانبی کنسول های بازی را هم به جهان معرفی کرد؛ لوازم ساده ای همچون اسلحه نوری برای شکار اردک در سری بازی تایم کرایسیس در آن موقع بسیار جالب بودند.
هر چند فراوری کنسول اودیسه در سال 1975 متوقف و تنها 33 هزار دستگاه از آن فراوری و فروخته شد، اما تأثیر آن در صنعت بازی های ویدیویی انکارناپذیر است. آتاری، کولکو و تمام شرکت های دیگر پس از این بود که تصمیم گرفتند وارد بازار کنسول های خانگی شوند و به پیروزیت هایی دست پیدا نمایند. پس مگناوکس اودیسه را می توان نقطه شروع تمام این تأثیرگذاری ها دانست. نمونه اولیه این کنسول هم اکنون در موزه ملی آمریکا توسط موزه اسمیتسونین نگه داری می گردد.
کنسول هایی که شایستگی حضور در این لیست را داشتند؛
سگا جنسیس: سگا با کمپین تبلیغاتی و معرفی بازی خلاقانه سونیک، با نینتندو به رقابت پرداخت. با طراحی جدید دکمه های کنترلی، بازی های مبارزه ای سگا جنسیس به رویایی برای گیمرها تبدیل شدند.
پلی استیشن 2: اولین کنسول بازی با پردازشگر گرافیکی فوق العاده باکیفیت بود و با نوآوری های خود جهانی بازی های آنلاین را ارتقا داد. این کنسول پرفروش ترین کنسول بازی خانگی تاریخ است و اولین سیستمی بود که به عنوان پخش نماینده دی وی دی هم کاربرد داشت.
منبع: دیجیکالا مگ